
|






 
                                                                               

z córką - Anin 1939 rok
        

z żoną w krakowskim mieszkaniu - 1947 rok
      

Natalia, Kira i Konstanty Gałczyńscy oraz Włodzimierz Zagórski
Pranie 1951 rok
                                                                                                                                                                               
|

|
Muzeum
czynne jest przez cały rok od godz. 9.30 do 17.00 oprócz poniedziałków
i dni poświątecznych. Bilety – 4 zł ulgowe, 6 zł normalne, w tej cenie
dla grup zorganizowanych przewodnik.
W lipcu i sierpniu podczas sobotnich (godz.18.00) oraz niedzielnych
(godz. 11.00) koncertów muzeum dla zwiedzających jest nieczynne .

Muzeum K. I. Gałczyńskiego w Praniu
12-220 Ruciane-Nida
Tel./fax 087 425 62 48
muzeumpranie@neostrada.pl

Leśniczówka Pranie w latach 1942 - 1943
Leśniczówka Pranie,
przed wojną Seehorst, powstała około 1880r i była leśnictwem wsi
Krzyże. Polska nazwa "Pranie" wzięła się od łąki nad którą leży
leśniczówka , a która jak mówili Mazurzy "prała" czyli osnuwała się
mgłą , dymiła . Położona w Puszczy Piskiej tuż nad jeziorem Nidzkim.
Przeszła do historii dzięki pobytom w niej wybitnego polskiego poety
Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, który po raz pierwszy przybył do
Prania w lipcu 1950r. Przyjeżdżał z Warszawy przez kolejne trzy lata,
jako gość ówczesnego leśniczego Stanisława Popowskiego. W 1952r. wraz z
żoną Natalią snuł plany zamieszkania na stałe w okolicy jeziora
Nidzkiego, które zniweczyła nagła śmierć poety w grudniu 1953 r. W
1980r. w Praniu utworzono Muzeum Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego
jako oddział Muzeum Okręgowego w Suwałkach. Po reformie
administracyjnej Polski w 2000 r. Muzeum znalazło się w województwie
warmińsko-mazurskim i podlega Radzie Powiatu w Piszu.

W leśniczówce powstały ważne utwory: Kronika
Olsztyńska, Niobe, Wit Stwosz, Chryzostoma Bulwiecia podróż do
Ciemnogrodu, Pieśni, Ezop świeżo malowany, Rozmowa liryczna, Spotkanie
z matką, Księżyc , W leśniczówce, Chmiel na rogach jelenich, Ojczyzna i
inne.

W leśniczówce w lipcu i sierpniu odbywają się poranki
poetyckie połączone z recytacją wierszy Gałczyńskiego w interpretacji
wybitnych aktorów i prezentacją muzyki poważnej. Latem Pranie odwiedza
wielu gości spragnionych kontaktu ze sztuką. Spotkać i usłyszeć można
tu znakomitych artystów polskiej estrady, którzy licznie odwiedzają
leśniczówkę. Organizowane w Praniu imprezy kulturalne cieszą się dużym
powodzeniem. Leśniczówka wygrała m.in. plebiscyt czytelników Gazety
Wyborczej w 2003 r. na ulubione miejsce imprez kulturalnych na Warmii i
Mazurach.

14 sierpnia 2004 - recital
Grzegorza Turnaua i Andrzeja Sikorowskiego
Do leśniczówki dojechać możemy lądem od strony Rozóg przez Faryny i
Karwicę oraz od strony Rucianego Nidy a także drogą wodną przez jezioro
Nidzkie (z przystani „U Faryja” kursuje do Muzeum statek pasażerski).
Do Prania prowadzą dwa szlaki turystyczne - żółty Karola Małłka i
niebieski Gałczyńskiego.


KALENDARIUM ŻYCIA I TWÓRCZOŚCI
KONSTANTEGO ILDEFONSA GAŁCZYŃSKIEGO
|
23.01.1905- |
urodziny w Warszawie,
przy ul. Mazowieckiej 11
|
|
1914-
|
rodzina Gałczyńskich zostaje ewakuowana do Moskwy,
gdzie Kostek chodzi do Szkoły Komitetu Narodowego Polskiego
|
|
1918- |
powrót do Warszawy
|
|
1919-
|
umiera na szkarlatynę młodszy brat
poety, Mieczysław
|
|
1923- |
debiut literacki, publikuje wiersz Szturm
w
dzienniku „Rzeczpospolita"
pod pseudonimem
Zenon Trzciński. W tym samym roku
rozpoczyna studia na
wydziale filologii
angielskiej i filologii klasycznej
Uniwersytetu Warszawskiego,
których nigdy
nie ukończył i przystępuje do grupy
poetyckiej Smok.
|
|
1926-
|
umiera ojciec poety. Gałczyński
rozpoczyna
współpracę z satyrycznym pismem
„Cyrulik Warszawski. Jesienią zostaje
powołany do Szkoły Podchorążych
Rezerwy,
a po sześciu tygodniach
karnie
wydalony. Przystępuje do grupy poetyckiej
Kwadryga,
współpracuje z wydawanym
przez nią
„Czerwonym Lwem".
|
|
1928-
|
otrzymuje
pierwszą
posadę w Polskim Towarzystwie Emigracyjnym,
zajmując się sprawami emigrantów europejskich
|
|
1929-
|
wydaje
Porfiriona Osiołka, debiut
książkowy.
PoznajeNatalię Awałow.
|
|
1930- |
matka poety, Wanda Gałczyńska,
wychodzi powtórnie za mąż za Stanisława
Bergera
i przenosi się do Pragi. K. I
Gałczyński
żeni się z Natalią
Awałow.
Na kilka tygodni obejmuje posadę
cenzora w Komisariacie Rządu.
|
|
1931-
|
Gałczyński zostaje referentem do spraw
kultury w Konsulacie Generalnym w Berlinie
|
|
1932-
|
powstaje poemat Bal u Salomona i Inge
Bartsch
|
|
1933-
|
powrót do Warszawy i przeprowadzka do
Wilna, w następnym roku dołącza
do niego Natalia
|
|
1934-
|
poeta współpracuje w Wilnie z klubem
Smorgonia,
występuje w audycji satyrycznej
„Kukułka wileńska”, pisze słuchowiska
dla wileńskiego radia, teksty do piosenek
Hanny Ordonówny.
|
|
1935-
|
rozpoczęcie współpracy z narodowo-radykalnym
tygodnikiem „Prosto z
mostu” Stanisława Piaseckiego.
|
|
1936- |
współpraca z satyrycznym
tygodnikiem „Szpilki”. W kwietniu rodzi się córka
Gałczyńskich, Kira.
Rodzina wraca ze stolicy, zamieszkując w podwarszawskim
Aninie.
|
|
1937-
|
w Bibliotece „Prosto z
mostu” ukazuje się jedyny w
okresie międzywojnia tom
wierszy. Utwory zebrane, poeta pisze Bal zakochanych i podejmuje pracę w
Polskiej Agencji Telegraficznej.
|
|
1938-
|
śmierć matki.
|
|
1939-
|
powstają Noctes Aninenses.
W końcu sierpnia Gałczyski zostaje powołany do
Korpusu Ochrony Pogranicza
i dostaje się do obozu przejściowego w Mühlbergu
w
Niemczech, a stąd do pracy w majątku Scheeren – Kreis Stendal.
|
|
1941-
|
zostaje przeniesiony do stalagu
Altengrabow
|
|
1944-
|
trafia do karnej kopanii w Tangerhütte, później do odlewni żelaza
w
Gardenlegeni
dalej na zachód – do Hillersleben. Tam zastaje go wyzwolenie. Wraz z
innymi
jeńcami zostaje
przewieziony do Höxter.
|
|
1945-
|
w obozie w
Höxter poznaje Lucynę Wolanowską. Z tego
związku urodził sięw następnym roku syn, Konstanty Gałczyński (w latach
50. wyemigrował
z matką do Australii i do Polski
przyjechał po raz pierwszy w 1990r.)
|
|
1946-
|
z
Höxter
Gałczyński podróżuje do Francji (efektem tej wyprawy są
Notatki
z nieudanych rekolekcji
paryskich),
Holandii i Belgii. W marcu powraca do
Polski,
odnajdując żonę i córkę w Krakowie.
Zamieszkują w Domu Literatów na
ul. Krupniczej.
Poeta nawiązuje wspóipracę z tygodnikiem „Przekrój" Mariana
Eilego,
gdzie jeszcze
tego roku debiutuje
Najmniejszy Teatrzyk Świata Zielona
Gęś i Listy z fiołkiem.
Gałczyński pisze
teksty i występuje w krakowskim kabarecie
„Siedem kotów",
a nakładem prywatnej
Oficyny Księgarskiej ukazuje się duży tom
jego wierszy.
Powstaje jeden z najbardziej
znanych poematów - Zaczarowana
dorożka.
|
|
1948-
|
rodzina Gałczyńskich przeprowadza się
do Szczecina. W kilka miesięcy po
przebytym przez poetę zawale
przeprowadzają się do Warszawy, zamieszkując
przy Alei
Róż 6. W listopadzie jedzie jako członek
polskiej delegacji do
Moskwy na obchody
rocznicy Rewolucji Październikowej.
|
|
1949-
|
pierwszy pobyt w Nieborowie, wyjazd do Pragi,
gdzie poznaje i zaprzyjaźnia
się z czeskim pisarzem Frantiśkiem Hałasem.
|
|
1950-
|
na Zjeździe Literatów Polskich
twórczość Gałczyńskiego
zostaje ostro
potępiona
przez Adama Ważyka za „burżuazyjną poetykę z czasów
imperializmu", przed poetą
zamykają się łamy pism
i wydawnictw. Powstaje Wielkanoc Jana Sebastiana
Bacha.
Pierwszy przyjazd do
Prania, gdzie pisze m.in. dwa poematy: Kronikę olsztyńską
i
Niobe. Powraca
tu na dwa zimowe tygodnie. W listopadzie reprezentuje
Polskę na
Drugim Światowym Kongresie Obrońców Pokoju w Warszawie. Recytowany na nim
wiersz
Przez świat idące wołanie wywołuje
aplauz publiczności.
|
|
1951-
|
latem w Praniu powstaje m.in. poemat
Wit Stwosz
|
|
1952- |
drugi, rozległy zawał serca. W Praniu pisze m.in.wiersz
Księżyc
|
|
1953-
|
w Praniu powstają : Chryzostoma
Bulwiecia podróż do Ciemnogrodu
i Pieśni
|
|
6.12.1953- |
Gałczyński
umiera na zawał serca w wieku 48 lat.
|

Z GAŁCZYŃSKIM PO MAZURACH
mapa miejsc związanych z K.I.G.

Legenda:
1.
Leśniczówka Pranie
2.
Szlak wodny -tędy Gałczyńscy po raz pierwszy przypłynęli 15 lipca
1950 r. łódką leśniczego Stanisława Popowskiego do Prania.
3.
Wyspa Skarbów (właściwa nazwa - Czapla) , ulubiona wyspa
Gałczyńskich na Nidzkim. Wspominał o niej poeta w Niobe.
4.
Droga leśna z Rucianego-Nidy do Prania - zimą 1951 r. Stanisław
Popowski wiózł tędy saniami rodzinę Gałczyńskich ze stacji kolejowej.
Reminiscencje z tej podróży poeta zawarł w wierszu Sanie.
5.
Zatoka Szczupacza - słynęła z obfitości drapieżnych ryb, białych
nenufarów i żółtych grążeli. Gałczyński nie łowił ryb, w ciągu czterech
mazurskich pobytów tylko raz postanowił zostać wędkarzem, ale nie miał
szczęścia choćby do jednej ryby, było to w 1953 r. Dziś w zatoce rzadko
spotyka się szczupaki, za to pozostały nenufary i grążele.
6.
Przylądek Burz
7.
Zatoka Słoneczna (właściwa nazwa binduga
Buda) - miejsce kąpieli zabaw wodnych Gałczyńskich. Tutaj poeta latem 1951
r. zgubił obrączkę . Jedną z dwóch, które w 1948 r. kupił w Moskwie. Po
nieudanych próbach znalezienia jej, poszukiwania te skwitował następująco:
"To mój dar dla Apollina".
8.
Bernard Shaw - Ulubiona sosna poety, pod którą siadywał w trakcie
licznych wędrówek z Prania do stacji kolejowej Karwica Mazurska. Nazwał ją
tak z powodu sędziwego wieku którego również dożył G. B. Shaw. W 1983 r.
zaatakowana przez szkodniki uschła i została ścięta. W czerwcu 2003 r., w
50 rocznicę śmierci Gaczyńskiego Nadleśnictwo Maskulińskie i Muzeum w
Praniu upamiętniło to miejsce głazem i tablicą oraz zasadziło
symbolicznie, nowa sosnę.
9.
Krzyże
10.
Jezioro Wesołek - jeziorko to stało się ulubionym miejscem spacerów
Gałczyńskich latem1952 r. Zbierali nad jego brzegami rosiczki , które
zabierali ze sobą do Warszawy (dziś pod ochroną!!!). W pobliżu Prania,
poeta odkrył podczas pierwszego pobytu inne oczko wodne, które nazwał
Jeziorem Oberona (nazwa pochodziła ze Snu nocy letniej Szekspira).
Jeziorko to zarosło i już nie istnieje.
11.
Cichy Kącik - Mała zatoczka osłonięta od wiatrów , miejsce , gdzie
Gałczyński lubił kontemplować przyrodę w 1950 r.
12.
Krzyżacki Róg
13.
Binduga Bobrowa
14.
Zatoka Zamordejska Wielka
15.
Karwica
16.
Leśniczówka Dębowo - Gałczyńscy przepływali kajakiem lub łodzią do
zatoczki Słonecznej , a stamtąd , już pieszo wędrowali obok leśniczówki i
osady Dębowo, mijali jeziorko w kształcie nerki - Topielec (17), osadę
Zamordeje (18) oraz Jaśkowo (19) i odchodzili do Wiartla(20)
17.
Jeziorko Topielec (inaczej jezioro Oczko)
18.
Osada Zamordeje
19.
Osada Jaśkowo
20.
Wiartel
21.
Zdrużno - gospodarstwo leśne położone przy dukcie Pranie - Karwica
Mazurska, w którym najprawdopodobniej chciał na stałe zamieszkać
K.I.Gałczyński z żoną .Nagła śmierć poety zniweczyła te plany
22.
Stacja kolejowa Karwica Mazurska
23.
Ruciane-Nida - podczas pobytów Gałczyńskiego w Praniu . Jak
wspomina Kira Gaałczyńska , jeździli do niej rzadko - do sklepiku po
świece, naftę i zapałki , na pocztę , gdzie ojciec zaprzyjaźnił się trochę
z dziwnym pracownikiem o jeszcze dziwniejszym imieniu Agafon , Stąd w 1951
r. do Prania z wizytą do Gałczyńskich przyjeżdżał Jerzy Borejsza ,
mieszkający wówczas w domu , dzisiaj zwanym Borejszówką.
24.
Wojnowo -w 1951 r. z
przyjacielem Ziemowitem Fredeckim Gałczyńscy pojechali do Wojnowa , gdzie
nad brzegiem jeziora Duś stoi wybudowany w XIX wieku klasztor starowierów.
25.
Spychowo - (wtedy Pupy) . W 1952 r.
Gałczyńscy wsiedli na stacji Karwica Mazurska w pociąg i udali się na
wycieczkę do Spychowa.
Szlaki turystyczne:
-
żółty– im. Karola Małłka, prowadzący
z Prania
do Krutyni
-
niebieski – im. K. I. Gałczyńskiego z
Prania do stacji
kolejowej w Rucianym-Nidzie
- kajakowy
– przez jezioro Nidzkie do Wiartla

SPACERY WOKÓŁ PRANIA

Wokół Prania biegnie ufundowana
przez Nadleśnictwo Maskulińskie, przyrodnicza ścieżka dydaktyczna. Tą
trasą odbywał niewątpliwie spacery Konstanty Ildefons Gałczyński w latach
1950 – 1953. Ścieżka rozpoczyna się na parkingu w Praniu, wiedzie wzdłuż
leśniczówki i fragmentu jeziora Nidzkiego, zatacza koło i prowadzi z
powrotem na parking. Jej długość wynosi 1400 metrów, przeciętny czas
zwiedzania – 40 minut.

"i
gdy człowiek wejdzie w las , to nie wie,
czy ma lat pięćdziesiąt , czy dziewięć,
patrzy w las jak w śmieszny rysunek;
i przeciera oślepłe oczy,
dzwonek leśny poznaje , ćmę płoszy
i na serce kładzie mech jak opatrunek."
"Kronika Olsztyńska" - Leśniczówka Pranie 1950 rok
Inna proponowana przez Nadleśnictwo Maskulińskie i Muzeum w Praniu trasa
spacerowa wiedzie do kamiennego obelisku poświęconego sośnie Gałczyńskiego,
którą poeta często odwiedzał w latach 1950 – 1953. Ze względu na wiek,
nazywał ją Georgem Bernardem Shaw od nazwiska sędziwego angielskiego
dramaturga. Zeschłą sosnę ścięto w 1983 r. Odległość do sosny wynosi 1500
metrów, droga jest oznaczona emblematem białej sosny umieszczanym na
drzewach co kilkadziesiąt metrów. Czas dojścia – ok. 20 minut

21.06.2003 r. Odsłonięcie obelisku. Jan Pęczek z
Teatru Współczesnego
recytował wiersze Gałczyńskiego. Sygnały myśliwskie
grały Galindowe Rogi.

LEKCJE MUZEALNE
Z POWODU REMONTU W PRANIU, LEKCJE MUZEALNE W
ROKU 2009 SĄ ODWOŁANE
Lekcje muzealne odbywają w dniach
i godzinach otwarcia muzeum od września do końca maja. Zgłoszenia
przyjmujemy co najmniej na 7 dni przed lekcją drogą telefoniczną lub
mailową. Koszt 1 lekcji (45 – 55 min.) 50 złotych plus koszt biletu wstępu
do muzeum.
Tematy lekcji:
Przedszkola i klasy I – III szkoły podstawowej:
„Spotkanie z Zieloną Gęsią”
- prowadzenie: asystent muzealny Jagienka Kass
- w programie: oprowadzanie po muzeum przez przebraną Zieloną Gąskę
połączone z czytaniem wierszy dla dzieci K. I. Gałczyńskiego i konkursem
na wyszukiwanie zadanych przedmiotów.

Klasy IV – VI szkoły podstawowej, gimnazja i szkoły średnie:
„Fikcja i rzeczywistość Zielonej Gęsi”
- prowadzenie: przewodnik Anna Ślarzyńska
- w programie: oprowadzenie po muzeum z uwzględnieniem tematu lekcji i
inscenizacja „Teatrzyku Zielona Gęś” w wykonaniu uczniów.
„Flora i fauna Puszczy Piskiej w twórczości K. I. Gałczyńskiego”
(możliwa tylko w razie dobrej pogody)
- prowadzenie: przewodnik Anna Ślarzyńska
- lekcja odbywa się na fragmencie ścieżki dydaktycznej „Śladami
Gałczyńskiego”. Uczniowie odczytują w plenerze przygotowane wiersze
Gałczyńskiego i słuchają opowieści przewodnika.

Gimnazja i szkoły średnie:
“Cztery pory roku z Gałczyńskim i Mazurami”
- prowadzenie: przewodnik Tadeusz Bączyński
- opowieść przewodnika o czterech porach roku w twórczości Gałczyńskiego z
wykorzystaniem muzyki Antonio Vivaldiego i fragmentów archiwalnych nagrań
Gałczyńskiego czytającego swoje wiersze.
Szkoły średnie i uczelnie wyższe:
„Drzewa i poeci odchodzą, pamięć i poezja pozostaje”
- prowadzenie: adiunkt Wojciech Kass
- wykład o Konstantym Ildefonsie Gałczyńskim i leśniczówce Pranie jako o
inspiracji dla innych twórców.
„Wokół Poematu dla zdrajcy”
- prowadzenie: adiunkt Wojciech Kass
- wykład o związkach między Czesławem Miłoszem a Konstantym Ildefonsem
Gałczyńskim
„Poeci i pisarze na Mazurach”
- prowadzenie: adiunkt Wojciech Kass
- wykład m.in. o Igorze Newerlym, Jerzym Putramencie, Kazimierzu Orłosiu,
Agnieszce Osieckiej, Ryszardzie Kapuścińskim i ich związkach z Mazurami.
Z POWODU REMONTU W PRANIU, LEKCJE MUZEALNE W ROKU
2009 SĄ ODWOŁANE

|
PRANIE / Leśniczówka
Zielonego
Konstantego
Autor : Wojciech Kass
Kategoria : przewodnik
Oprawa miękka
11 x 15 cm
30 stron
Rok wydania 2006
Olsztyn / Agencja
Fotograficzno-Wydawnicza „Mazury”
ISBN
83-89523-97-3
Cena : 6 zł
|
 |
- Leśniczówka Pranie
– antologia wierszy
-
(Wydanie II poszerzone)
- Opracowanie : Zbigniew Fałtynowicz
- Kategoria : poezja
- Oprawa miękka
- 12 x 19 cm
- 80 stron
- Rok wydanie 2006
- Gołdap / „Z bliska” i Towarzystwo
Aktywności społecznej „Mazury Garbate”
- ISBN
83-920284-8-1
-
- Cena : 10 zł
|
 |
LEŚNICZÓWKA I POETA / Pranie i
okolice
Autor : Wojciech Kass
Kategoria : przewodnik
Oprawa miękka
24 x 16 cm
12 stron
Rok wydania 2000
Olsztyn / Agencja
Fotograficzno-Wydawnicza WIT
ISBN
83-913999-9-0
Cena : 8 zł
|
 |
- Gałczyńskiego... Pranie i okolice
- Autor : Stefan Maciejewski
- Kategoria : przewodnik
- Oprawa miękka
- 21 x 15 cm
- 106 stron
- Rok wydania 2003
- Suwałki / OMEGA
- ISBN
83-906120-4-6
-
-
Cena : 15 zł
|
 |
- Z Gałczyńskim po Mazurach
- Autor : Jagienka Kass
- Kategoria : mapa
- 12 x 21 cm
- Rok wydania 2003
- Komorowo / Mirosław Haba
-
- NAKŁAD WYCZERPANY
|

|
- TU GDZIE SIĘ GWIAZDY ZBIEGŁY
- W TAKĄ KAPELĘ DUŻĄ
- Autorzy : Jagienka i Wojciech Kass
- Kategoria : przewodnik
- Oprawa miękka
- 15 x 15 cm
- 30 stron
- Rok wydania 2002
-
- NAKŁAD WYCZERPANY
|

|
- Leśniczówka Pranie
–
antologia wierszy
(Wydanie I)
- Opracowanie : Zbigniew Fałtynowicz
- Kategoria : poezja
- Oprawa miękka
- 12 x 19 cm
- 56 stron
- Rok wydania 2000
- Gołdap / Z bliska
- ISBN
83-904731-6-X
-
- NAKŁAD WYCZERPANY
|

|
WIERSZE Z PRANIA
Autor : K.I. Gałczyński
Kategoria : poezja
Oprawa twarda z obwolutą
12 x 22 cm
156 stron
Rok wydania 2003
Warszawa / ISKRY
ISBN
83-207-1713-2
NAKŁAD WYCZERPANY
|
 |
- Teka Prańska
- Redakcja:Jagienka
Perlikiewicz-Kass
- Kategoria : album
- Oprawa twarda
- 22 x 31 cm
-
21 stron
- Rok wydania 2000
- Olsztyn / Agencja
Fotograficzno-Wydawnicza WIT
- ISBN
83-913999-0-7
-
- NAKŁAD WYCZERPANY
|
|
Wycenione
pozycje dostępne w kasie muzealnej
Sprzedaż
wysyłkowa prowadzona od października do kwietnia |
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

|